[responsive-menu menu="logged-in-menu"]

Indira Avdyl Hoxha: Pengu sipas Kanunit të Lekë Dukagjinit



Sipas të drejtë kanunore tek shqiptarët, Pleqni pa peng nuk ka (nuk bahet). Pengjet u lëshohen pleqve përpara. Pengu quhet pengu i pleqnimit apo i zabukës. Të populli thuhet: Jav lëshove pleqve pengun me këtë ja ke dhanë
i5 dreitën me të pleqnue pleqtë. Pengjet duhet me i lëshue të dy palët në kon-Aikt Pengu i Ishuem nuk merret ma sipas Kanunit. Por në disa raste, detyrë e Pleqvd është me i kthye pengjet mbasi të kenë ba pleqnin. Për peng Ishohet këto send dhe jepet në dorë të pleqve, gjygjtarë me tagër që të bajnë gjygj mbi ankimet e dy kundërshtarëve. Peng mund të jenë: kutia e duhanit, cigare e
qelibartë, koburja e brezit. Koburja lëshohet për pleqni të vështira e të randa.
Më herët një apo dy shekuj për peng lëshohej shpata e shkurtë, shtiza apo shi-geta. Pleqnia apo gjygji i mbajtur pa pengje, nuk ka vlerë sipas Kanunit.
Para se të fillohet gjygji nga pleqtë, pengjet do të jenë në dorë.
Pleqve, të kapunit në padi, nuk mund të luejnë ma, ata lidhen edhe me i la
Fjala peng te shqiptarët jetë vetëm atëherë, kur t’i flasë kush kuej
kaq e me kaq. Po u ndreqë ajo puna, të folmen ja ka detyrë burrit të huej. Po
ngulën Pleqtë e pengjeve njani në mende të vet e tjetri në të veten, do tu sjellen Pleq tjerë, porse për të prishuna nuk mund tu randohen të fjalosunat.
Pleqtë pleqninë e bajnë në vendin e caktuem, kur është ngatërresa për kufij apo damesh. Për raste tjera pleqnin e bajnë në shtëpi të ati që ka ba te opangat, ose Pleqnin e preme sipas Kanunit.
(të zotëve të pengjevet). ankimin, apo në ndoni shtëpi tjetër me pëlqimin e dy palëve në ngatërresë e njanës e tjetrës palë. Nëse është
nevoja me dalë e me pa damin, apo me pyetë kënd që ka pa a ka ndie ndoni gja rreth kësaj ngatërrese, do ta bajnë pleqtë për me e peshue sa ma mirë ankesën si në bisht të kandarit. Mbas këtyne punëve pleqtë e peshojnë dhe e hasmëni. Pleqtë i ndigjojnë ankesën e pleqnojnë së bashku dhe dajnë plegninë.
Apangat e pleqve. Pleqnia e bame ka apangat e pleqve. Apanges pleqve me Kanun janë nji okë kafe, nji okë duhan të grimë deri nii ai
apo sjap por mundet edhe dele. Opangat e Pleqvet do t’i lajnë të zotët e pengjeve,
sa njani ashu edhe tjetri. “Mbas pengut shkojnë opangat”. Hanë, pinë e të
nen i hek shtëpia që ban ankim e lëshon pengun e para. Pleqtë mbajnë në kui-
esë, për pleqni të dame me “gur”, te palët në konflikt do të paguajnë nga jo rosh për pleqni. Ishte zakon, para se të fillon gjygji, Pleqtë do të bajnë kë e: “Për këtë të mirë të Përendis (mbi nji shejë besimi) e si e bofsha mue më
‘imofět, gjygjin nuk do ta baj me dredhi e me krahambajtje e me ke të ma arrë mendja e shpirti, nuk do t`i baj lak Kanunit e gjygjit të drejtë”! Pleqtë zë e bajnë për pleqni të randa atëherë, kur ja kërkojnë palët në ngatërresë e
mëni. S’ja kërkoi kush benë, s’e ka detyrë me e ba. Jashta katundit nuk ka kush me gjetë Pleq. Po duel kush me lypë Pleg në Flamur, nën të cilim det, do të marrë për Plak një prej Krenësh e jo prej Vogjlije.Shembull: rast se del mendesh një fshat i tërë me gjithë pleg e vogjli.
E krerët e Flamurit me pleqtë e stërpleqtë e vëllazërive dhe të fiseve bash-e vogjëli, dhe e bien në mend katundin e dalë dore”.

Menu Title